Aktüel Kimya

Biz hayatı kimya ile açıklıyoruz. Kimyasız hayatı düşünemiyor, hayatımıza kimya ile anlam katmaya çalıyoruz. Günlük hayatta kimya ile ilgili ip uçlarını bu blogda veriyoruz.

26 Temmuz 2012 Perşembe

Kimyasal Silahlar



Kimya bazılarının elinde hayat kurtaran bir araca, bazılarının elinde öldürücü bir silaha dönüşebilir. Son günlerde medyada Suriye ile ilgili haberleri sıkça duymaktayız. Suriye elindeki kimyasal silahları kullanmakla diğer devletlere göz dağı vererek; kendi halkı için bu silahları kullanmayacağını açıkladı. Zaten kendi halkı içim kullanırlarsa bu bir intihar olur, silahı kullananlar da bundan nasibini alırlar. Çok değil biraz gerilere gidersek; Irak lideri Saddam Hüseyin’in de elinde kimyasal silah olduğu ileri sürülmüştü. Acaba tarih tekerrür mü ediyor?.. Bu gündemdeki konudan yola çıkarak bu yazımızda kimyasal silahlar konusunda bilgiler vermeye çalışacağız.

İnsan sağlığını bozucu ve öldürücü etki gösterebilen, çok geniş bir alanda etkili olabilen, gaz veya sıvı haldeki kimyasal maddelere kimyasal silahlar denilmekdir. Kimyasal silahların  ilk defa kullanımı I. Dünya Savaşı sırasında; Almanlar tarafından klorin gazının kullanılmasıyla başlamıştır. Ardından Fransızlar 1915’de fosgen gazını kullanmış ve kimyasal savaş başlamıştır.

Bazı kimyasal silah olarak kullanılan bazı gazlar tabloda verilmiştir:

Sınıfı
Gazın Adı
Sınıfı
Gazın Adı
Boğucu Gazlar
Fosgen (CG)
Kusturan Gazlar
Difenil klor-arsin
Difosgen (DP)
Adamsit
Klorin (CL)
Difenilsiyo-noarsin
Klorpikrin (PS)
Göz Yaşartan Gazlar
Kloroasetofenon (CN)
Sinir Gazları
Sarin (GB)
Orto-klorobenilidin-malononitril(CS)
Tabun (GA)
dibenz (b,f)-1,4-oxazepine (CR)
Soman (GD)
Bromobenzil siyanür
Metilfosfafonotioik asit (VX)
Uyuşturucu Gazlar
3-Quinuclidinil benzilat
Kan Zehirleyici Gazlar
Hidrojen Siyanür
Gizleyici ve Perdeleyici Sis Maddeleri
Titanyum tetraklorür
Siyanojen Klorür
Heksakloretan
Arsin
Beyaz fosfor
Yakıcı Gazlar
Sülfür Mustard (HD)
Nitrojen Mustard (HN) (hardal gazları)
Levisit ( L)
Fosgen oksim(CX)

Kimyasal silahlarda maddenin belirli bir miktarının daima uçucu özelliktedir. Katı ve sıvı kimyasal silah malzemeleri zerrecikler halinde kolayca havayla yayılabilmektedirler. Bu tür bir zerrecik, gaz gibi solunum sistemiyle vücuda girebilmekte, bazı kimyasal silah malzemeleri de derinin içine sızabilmektedir.

Kimyasal silah tehdine karşı alınılabilecek önlemler, kişileri korumaya yönelik olmaktadır. Bir ortamda kimyasal silah kullanıldığında ortamın ilgili kimyasallardan arınması belli bir zaman almaktadır. Yani kimyasal silahlardan insanların etkilenmesinin yanında hayvanlar, bitkiler ve eşyalar da bu etkiden nasibini almaktadır. Bir ortamda kimyasal silah kullanıldığı subjektif (koklama, görme, duyma ve tatma ile teşhis) ve objektif (dedektörler ve erken uyarı ve alarm cihazları ile teşhis) yöntemlerle belirlenebilir. Kimyasal silah kullanıldığı tespit edilen ortamda yapılabilecek en etki korunma yolları olarak; sığınak veya kapalı ortamlarda girmek, koruyucu maske, elbise, eldiven, bot,... vb. giymek, koruyucu ilaçlar, yanıklar için krem, temizleme malzemelerini (su, sabun, deterjan, kireç kaymağı v.b) hazırda bulundurmak sıralanabilir.  

Ev ortamında kimyasal silahlardan korunmanın en etkili yöntemi gaz maskeleridir. Sodyum hipoklorit, sodyum karbonat ve gliserin karışımına gazlı bez daldırılarak; gaz maskesi yapılarak; etkili bir şekilde korunma sağlanabilir. Kimyasal silahlardan korunmaya yönelik hazırlanmış sığınakların olmadığı yerlerde evlerin bir odası camları kapatılıp, çerçeve kenarlarını bantlarla izolo edip, kapı altlarına çamaşır suyu ile ıslatılmış havlu konulmalıdır. Kimyasal silah maddesi ile temas etmiş su, yiyecek içecek veya eşyaya dokunmamak ve kullanmamak gerekmektedir. Kimyasal silah maddesi cilde temas etmişse; sıvı sabun, sabunlu su, sodalı su, bikarbonatlı su, hipkloritli su ile ciltten derhal uzaklaştırılmalıdır. Temastan çok kısa süre sonra müdahale edilmesi yaşama şansını arttırmaktadır.

Barış ve huzur dolu bir dünyada yaşamımız dileğiyle...

Yük.Kimyager Hasan ÖZ
hasanmail@hotmail.com

0 yorum:

Yorum Gönder